Το άρθρο της εφημερίδας “Kragujevačke” μας γυρίζει πίσω στο 1995 και θυμίζει μια βαθιά συγκινητική ιστορία αλληλεγγύης, φιλοξενίας και αληθινής φιλίας ανάμεσα στον ελληνικό και τον σερβικό λαό.
Εκείνη την εποχή, ο πόλεμος στην πρώην Γιουγκοσλαβία και ιδιαίτερα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη είχε ξεριζώσει χιλιάδες οικογένειες. Πολλά παιδιά Σέρβων προσφύγων βρέθηκαν τότε στο Κραγκούγεβατς, μακριά από τα σπίτια τους, κουβαλώντας εμπειρίες φόβου, απώλειας και ανασφάλειας. Μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, μια ομάδα μικρών Σερβόπουλων ταξίδεψε στην Ελλάδα και φιλοξενήθηκε στο νησί της Καλύμνου.
Κεντρικό πρόσωπο αυτής της ιστορίας είναι ο δάσκαλος Γκόραν Γιοκσίμοβιτς, ο οποίος συνόδευσε τότε τα παιδιά στην Ελλάδα. Μέσα από τις αναμνήσεις του ζωντανεύουν εικόνες μιας εποχής δύσκολης, αλλά και βαθιά ανθρώπινης. Οι κάτοικοι της Καλύμνου δεν πρόσφεραν απλώς προσωρινή φιλοξενία. Άνοιξαν τα σπίτια και τις καρδιές τους σε παιδιά που είχαν γνωρίσει από πολύ νωρίς τη σκληρότητα του πολέμου.
Οι οικογένειες του νησιού πρόσφεραν στα παιδιά ρούχα, παπούτσια, φαγητό, φροντίδα και καθημερινή θαλπωρή. Τα παιδιά πήγαν σχολείο, συμμετείχαν σε αθλητικές και κοινωνικές δραστηριότητες, γνώρισαν την ελληνική φιλοξενία, τη γλώσσα, τις γιορτές και την καθημερινή ζωή της Καλύμνου. Για πολλούς μήνες, η Κάλυμνος έγινε για αυτά κάτι πολύ περισσότερο από ένας τόπος φιλοξενίας. Έγινε ασφαλές καταφύγιο, δεύτερο σπίτι και ζωντανή ανάμνηση αγάπης.
Το πιο συγκινητικό στοιχείο της ιστορίας είναι ότι οι κάτοικοι της Καλύμνου αντιμετώπισαν τα παιδιά όχι ως ξένους, αλλά σαν δικά τους παιδιά. Σε μια περίοδο όπου ο πόλεμος είχε στερήσει από αυτά την παιδική ανεμελιά, οι άνθρωποι του νησιού τους χάρισαν ασφάλεια, αξιοπρέπεια και την αίσθηση ότι δεν ήταν μόνα.
Τριάντα χρόνια αργότερα, ο Γκόραν Γιοκσίμοβιτς επέστρεψε στην Κάλυμνο με την οικογένειά του, αναζητώντας τους ανθρώπους που τότε στάθηκαν δίπλα στα παιδιά. Η επιστροφή αυτή δεν ήταν απλώς ένα ταξίδι μνήμης. Ήταν μια πράξη ευγνωμοσύνης προς έναν τόπο που, σε μια δύσκολη ιστορική στιγμή, έδειξε τι σημαίνει πραγματική ανθρωπιά.
Η ιστορία αυτή συνδέεται και με το βιβλίο «Κάλυμνος, τριάντα χρόνια μετά – ιστορίες για την ανθρωπιά», το οποίο διασώζει μαρτυρίες εκείνων των ημερών και κρατά ζωντανή τη μνήμη της ελληνικής αλληλεγγύης προς τα παιδιά του πολέμου.
Τέτοιες ιστορίες αξίζει να λέγονται ξανά και ξανά. Γιατί δεν μιλούν μόνο για το παρελθόν. Μιλούν για τη δύναμη της καλοσύνης, για τη φιλία των λαών και για εκείνες τις πράξεις που, χωρίς μεγάλα λόγια, μένουν χαραγμένες για πάντα.
Η Κάλυμνος, το 1995, δεν φιλοξένησε απλώς παιδιά. Αγκάλιασε Σερβόπουλα προσφυγόπουλα του πολέμου σαν δικά της παιδιά. Και αυτό δεν ξεχνιέται.
